Stosunki francusko-polskie

1. Dwustronne stosunki polityczne

Stosunki polsko-francuskie zostały zbudowane na fundamencie naszej historycznej przyjaźni i współpracy. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r. nadało im nowy impuls, po okresie pewnych nieporozumień (uznanie przez Polskę za niewystarczające wsparcie ze strony Francji podczas szczytu w Kopenhadze w grudniu 2002 r., wybór samolotu F-16 la wojska polskiego, decyzja o zakupie samolotów Boeing przez LOT) i zasadniczych różnic w sprawach takich jak Irak lub Konferencja Międzyrządowa, które potwierdziły potrzebę wzmocnienia dialogu między naszymi krajami.

Podczas wizyty Prezydenta Kwaśniewskiego w Paryżu w dniu 4 października 2004 r. podjęto decyzję o organizowaniu dorocznych szczytów naszych państw. Pierwszy szczyt odbył się 28 lutego 2005 r. w Arras. Premierzy przyjęli również zasadę organizowania dorocznych roboczych spotkań rządowych w ścisłym gronie, co pozwoliło stworzyć ramy dla regularnego dialogu na wysokim szczeblu. Pierwsze seminarium tego typu, poświęcone badaniom naukowym i oświacie, odbyło się 22 listopada 2004 r. w Paryżu. Pan Stefan Meller, minister spraw zagranicznych, były ambasador Polski we Francji, został przyjęty we Francji w dniach 6 i 7 grudnia 2005 r. Prezydent Lech Kaczyński został zaporoszony do Francji tuż po wyborze na swe stanowisko (2006). Wizyta została zaplanowana na dzień 24 lutego 2006 r.

„Nova Polska”, sezon polski we Francji, również stał się okazją do wielu konaktów na wszystkich szczeblach, łącznie ze spotkaniami samorzadowców. Pan Michel Barnier, były minister spraw zagranicznych, gościł w Polsce 13 stycznia 2005 r., a następnie towarzyszył Prezydentowi Republiki Francuskiej w uroczystościach zorganizowanych 27 stycznia 2005r. w Auschwitz z okazji 60 rocznicy wyzwolenia obozu koncentracyjnego. Również na początku roku, Pan Renaud Donnedieu de Vabres, minister kultury i komunikacji, zainaugurował wystawę malarstwa francuskiego „Cienie i światła” w Zamku Królewskim w Warszawie (marzec-czerwiec 2005 r.).

Nasz dwustronny dialog został poszerzony o Niemcy w ramach Trójkąta Weimarskiego powstałego w 1991 r. dla ułatwienia zbliżenia polsko-niemieckiego, a który z czasem stał się instrumentem integracji euro-atlantyckiej Polski. Szczyt szefów państwa i rządu, który odbył się 9 maja 2003 r. we Wrocławiu miał za zadanie doprowadzić do do ożywienia działalności Trójkąta i jego przemiany w forum regularnych konsultacji politycznych w kwestiach europejskich i międzynarodowych istotnych dla trzech stron, a wręcz w instrument promocji rozwiązań mogących służyć rozszerzonej Unii. 19 maja 2005 r. w Nancy zebrał się szczyt szefów państwa i rządu. Ministrowie spraw zagranicznych zainteresowanych stron spotkali się 27 czerwca 2005 r. w Warszawie. W czasie szczytu w Nancy Prezydent Kwaśniewski i Kanclerz Schröder wyrazili nadzieję, że Francja ratyfikuje Traktat konstytucyjny. Podczas spotkania strony potwierdziły zgodność stanowisk w takich sprawach jak dyscyplina budżetowa Unii (kontynuacja Wspólnej Polityki Rolnej, rozwiązanie problemu „rabatu brytyjskiego”), stosunki Unii z Rosją i Ukrainą, sytuacja na Bliskim Wschodzie (Izrael-Autonomia palestyńska, Liban, Irak), kwerstia utrzymania europejskiego modelu socjalnego, szczyt ONZ (wprowadzenie w życie Protokołu z Kioto, reforma ONZ, pomoc publiczna na rzecz rozwoju).

2. Dwustronne stosunki ekonomiczne

Nasza wymiana handlowa wzrosła znacznie od 1996 r. osiągając poziom 7,3 miliardów euro w 2004 r. (+7,3% w porównaniu z rokiem 2003). Daje to Francji czwarte miejsce na liście zagranicznych dostawców Polski, za Niemcami, Włochami i Rosją (6,7% polskiego rynku w 2003 r.) i, od 2002 r, drugie miejsce na liście klientów Polski, ciągle dość daleko za Niemcami (6,1% polskiego rynku, co pomimo wszystko stanowi poważny postęp w porównaniu z 4% w 1993 r.). Od 1996 r. Polska jest naszym największym klientem w Europie środkowej i naszym 13 klientem w świecie. Nasz eksport do Polski został ostatnio przyhamowany, a nawet znalazł się w stagnacji we wszystkich dziedzinach z wyjątkiem sektora motoryzacyjnego, co pozwoliło Polsce poważnie zmniejszyć deficyt w naszej wymianie handlowej (- 7,8%). Zachęcające wyniki odnotowano w sektorze rolno-spożywczym (wzrost o 20,6% w stosunku do roku 2003).

Polska jest największym odbiorcą francuskich inwestycji w Europie centralnej. Od końca lipca 2000r. kiedy to France Télécom został inwestorem strategicznym w TP SA, Francja jest największym inwestorem zagranicznym w Polsce przed Holandią, Stanami Zjednoczonymi i Niemcami. Pod koniec 2004 r. inwestycje francuskie w Polsce wynosiły ok. 13,9 miliardów euro. Nasze inwestycje, chociaż skoncentrowane w sektorze telekomunikacyjnym i wielkich sieci handlowych, są obecne we wszystkich dziedzinach polskiej ekonomii. Francuskie przedsiębiorstwa zajmują 8 miejsc na liście 25 największych inwestorów zagranicznych w Polsce (France Télécom, Vivendi Universal, Carrefour, Casino, Crédit Agricole, Saint Gobain, Auchan).

Należy zauważyć, że czynniki takie jak: mała liczba średnich przedsiębiorstw w Polsce - zwłaszcza w porównaniu z Niemcami - poprawa koniunktury gospodarczej, ostrożne wznowienie prywatyzacji i przyśpieszenie programu modernizacji dróg i budowy autostrad powinny otworzyć nowe perspektywy przed francuskimi przedsiębiorstwami.

3. Współpraca kulturalna, naukowa i techniczna

W tych dziedzinach Polska również jest naszym największym partnerem w regionie. Nasza współpraca jest zdecydowanie nakierowana na integrację europejską Polski.

Dwustronna współpraca techniczna rozwinęła się już w okresie przedakcesyjnym. Dotyczyła ona takich priorytetowych dziedzin jak reforma administracyjna, szkolenie wysokich urzędników i samorządowców polskich w tematyce unijnej, rolnictwo, ochrona środowiska, polityka energetyczna, polityki strukturalne i restrukturyzacja przemysłu. Jest ona nadal prowadzona po przystąpieniu Polski do Unii i ma na celu wprowadzenie standardów unijnych w innych istotnych dziedzinach (bezpieczeństwo wewnętrzne itd).

Współpraca naukowa, równie ścisła, jest rozwijana głównie w oparciu o zintegrowane programy Polonium, umowy partnerskie zawierane przez wiodące instytucje badawcze polskie i francuskie i bogaty program stypendiów. W chwili obecnej prowadzone są działania zmierzające do skoordynowania działalności polskich i francuskich laboratoriów, mające doprowadzić w dalszej perspektywie do powstania europejskiej przestrzeni badawczej.

Współpraca kulturalna, językowa i edukacyjna opiera się na mocnych podstawach instytucjonalnych (Instytuty kulturalne w Warszawie i Krakowie, przedstawicielstwa działu kultury Ambasady Francji we Wrocławiu i Poznaniu, 17 ośrodków Alliance française w całym kraju, francuskie liceum - Lycée René Goscinny w Warszawie, 14 gimnazjów i 9 liceów z klasami francuskojęzycznymi, 13 frankofońskich kierunków uniwersyteckich, międzynarodowe kolegium prawa francuskiego i europejskiego przy Uniwersytecie Warszawskim….). Pozwala to językowi francuskiemu utrzymać czwartą pozycję wśród języków nowożytnych nauczanych w Polsce, za angielskim, niemieckim i rosyjskim (4,3% wszystkich uczących się języków obcych w roku szkolnym 2004/2005). Działa francusko-polski Fundusz Współpracy finansowany ze środków publicznych i prywatnych, mający ułatwiać młodym Polakom dokształcanie językowe i zawodowe we Francji i odpowiednio młodym Francuzom praktykę językową i zawodową w Polsce.

Podczas francusko-polskiego seminarium międzyrządowego w listopadzie 2004 roku, Ministrowie Edukacji Francji i Polski zapowiedzieli wprowadzenie w nieodległej przyszłości zaświadczenia o podwójnej maturze, uznawanego w obu krajach, tzw. „matubac”. Projekt przewiduje równoczesne wydawanie francuskiego (baccalauréat) i polskiego świadectwa dojrzałości absolwentom oddziałów z wykładowym językiem francuskim w Polsce i liceum polskiego przy Ambasadzie RP we Francji oraz maturzystom sekcji międzynarodowych z językiem polskim we Francji i Liceum Francuskiego w Warszawie. Opracowanie nowego egzaminu zostało powierzone grupie ekspertów upoważnionych przez obu ministrów. Matubac będzie prawdopodobnie dotyczył licealistów z naboru w roku 2006 lub 2007, zdających maturę w roku 2009 lub 2010.

Współpraca audiowizualna jest przedmiotem szczególnej uwagi. Rozwija się ona dzięki szerokiej obecności operatorów francuskich lub francuskojęzycznych na rynku polskim (CFI, La Sept, TV5, RFI, Canal+ Polska, Arte), jak również dzięki wspólnej produkcji filmów, organizowaniu festiwali filmu francuskiego i pomocy w dystrybucji francuskich filmów.

Punktem kulminacyjnym bardzo ożywionej wymiany artystycznej stał się polski sezon kulturalny « Nova Polska » zorganizowany we Francji w okresie od maja do grudnia 2004 r. (wystawa „Belotto” w Luwrze, zainaugurowana przez Prezydenta Kwaśniewskiego 4 października). W Zamku Królewskim w Warszawie została zaprezentowana wystawa malarstwa francuskiego z okresu XVIII - XX wieku, « Cienie i Światła » (marzec- czerwiec 2005). Intensywnie rozwija się również współpraca muzyczna (jazz, muzyka współczesna).