Wykład na SGH "Polska, pierwszoplanowym partnerem Francji" (14 kwietnia 2015) [fr]

Magnificencjo,
Szanowny Panie Dziekanie,
Szanowni Profesorowie,
Drodzy Studenci,

Cieszę się, że mogę dzisiaj poruszyć tutaj z Państwem temat francusko-polskiego partnerstwa oraz przedstawić punkt widzenia mojego kraju na tę kwestię. Chociaż to partnerstwo istnieje od dawna, jednakże w ostatnich latach nabrało wyraźnie większego znaczenia. Zatem musimy zastanowić się, jakie cele chcemy mu wytyczyć, jakie środki przeznaczyć, aby je utrwalić.

Od prawie trzech lat, stosunki między Francją i Polską, które dotychczas były bardzo dobre, stały się jeszcze bardziej intensywne i serdeczne. To zbliżenie znalazło wyraz w wielu wydarzeniach i konkretnych działaniach, w dziedzinie polityki, gospodarki, kultury a także obrony.

Od dwa tysiące dwunastego roku (2012), odbyło się osiem spotkań prezydentów, do tego należy dodać liczne wizyty oficjalne, przypomnę kilka z nich: w październiku ubiegłego roku premier Ewa Kopacz złożyła wizytę w Paryżu, cztery tygodnie temu, w marcu, premier Manuel Valls przebywał w Gdańsku i Warszawie, a wcześniej, trzydziestego stycznia w Paryżu odbyły się francusko-polskie konsultacje międzyrządowe.

Współpraca ta przyniosła już wymierne rezultaty. Jako przykład podać można uwieńczone powodzeniem współdziałanie Francji i Polski w ramach kształtowania wieloletniego budżetu Unii Europejskiej na lata dwa tysiące czternaście - dwa tysiące dwadzieścia (2014-2020), pozwalającego prowadzić ambitną politykę ożywienia gospodarki europejskiej. Porozumienie osiągnięte przez Radę europejską w lutym dwa tysiące trzynastego roku (2013), owoc bliskiej współpracy naszych obydwu krajów, pozwoliło Polsce uzyskać, z różnych funduszy europejskich, sto sześć miliardów euro (106 Mds €). Ta jedność interesów sprzyja dalszemu zacieśnianiu więzi łączących nasze dwa kraje i zmienia architekturę Unii Europejskiej. Przyczyniła się bowiem do powstania ważnego Partnerstwa strategicznego oraz do podpisania w Warszawie, w listopadzie dwa tysiące trzynastego roku (2013) „Programu współpracy dwustronnej”. Został on potwierdzony i rozszerzony w Paryżu w styczniu bieżącego roku. Obecnie chodzi o to, aby ożywić to partnerstwo poprzez utrzymywanie regularnych i trwałych kontaktów w różnorodnych dziedzinach.

Dla Francji ta współpraca jest tym ważniejsza, że Polska jest naszym głównym partnerem gospodarczym w Europe Środkowej: wartość obrotów handlowych między naszymi dwoma krajami przekroczyła piętnaście miliardów euro (15 Mds €). W Polsce działa ponad tysiąc (1000) francuskich spółek lub ich filii, francuskie inwestycje przekroczyły dwadzieścia miliardów euro (20 Mds €), co daje Francji trzecią pozycję wśród zagranicznych inwestorów w Polsce, a nawet drugą, jeśli weźmiemy pod uwagę francuskie inwestycje za pośrednictwem spółek z siedzibą w Holandii. Francuskie przedsiębiorstwa utworzyły tutaj ponad dwieście tysięcy miejsc pracy (200 000). Bez wątpienia doskonale znacie Państwo nazwy firm, które spotykamy każdego dnia: dużych przedsiębiorstw handlu detalicznego (Auchan, Carrefour, Leclerc), sektora energetyki (EDF, GDF Suez), przemysłu (Saint-Gobain, Alstom, Michelin, Lafarge), branży rolno-spożywczej (Danone, Bonduelle), sektora bankowego (Crédit Agricole, Société Générale, BNP) czy wreszcie telekomunikacji (Orange, Canal+).
Francuski rząd chce jeszcze bardziej rozszerzyć udział firm francuskich w Polsce. Informuje przedsiębiorców o możliwościach, jakie oferuje polski rynek. Ze swej strony gorąco zachęcamy polskich inwestorów do inwestowania we Francji. Nasz kraj dysponuje wiedzą fachową i umiejętnościami powszechnie uznanymi w wielu sektorach, którymi interesuje się Polska, na przykład w dziedzinie energetyki jądrowej (Francja może dostarczyć urządzenia i przekazać wiedzę specjalistyczną niezbędną do wytwarzania tej energii) a także w dziedzinie infrastruktury transportowej czy ochrony środowiska.

Francusko-polska współpraca wojskowa ma bardzo długą tradycję: nasze kraje nigdy nie były dla siebie wrogami, natomiast często łączyły nas sojusze, nasi żołnierze wielokrotnie walczyli ramię w ramię, w ostatnich latach na przykład w Afganistanie czy Czadzie. Działanie w ramach wspólnych operacji sprzyja lepszemu poznaniu i zrozumieniu, a co za tym idzie - zwiększa i wzmacnia interoperacyjność naszych sił zbrojnych. Nawiązany został strategiczny dialog, który obejmuje wszystkie kwestie bezpieczeństwa i obrony, jak przystało na dwóch ważnych członków Unii Europejskiej, którzy poważnie podchodzą do spraw bezpieczeństwa.

Wszystkie te dokonania, wszystkie te projekty, które wspólnie realizujemy pokazują, że francusko-polska współpraca jest celowa, skuteczna i owocna.

Ta współpraca swoją witalność czerpie w znacznej mierze ze wspólnej wizji Europy i priorytetów, które powinny określać przyszły rozwój integracji europejskiej.

Po pierwsze uważamy, że Trójkąt Weimarski (a więc gremium, w którym udział biorą Niemcy, Polska i Francja), utworzony przed dwudziestu pięciu laty i reaktywowany w ostatnim czasie, stanowi przydatne ramy służące wypracowywaniu kompromisów i podejmowaniu spójnych inicjatyw na forum Unii Europejskiej.

W ostatnich dwóch tygodniach odbyły się spotkania w formacie weimarskim naszych ministrów obrony w Berlinie i spraw zagranicznych we Wrocławiu, w ubiegłym roku ministrowie ci spotykali się wielokrotnie. Podczas spotkania w lutym dwa tysiące czternastego roku, które było poświęcone polityce przemysłowej, ministrowie gospodarki podkreślili wspólną wolę utrzymania znaczącego udziału przemysłu w produkcie krajowym brutto (PKB) i w związku z tym wspierania reindustrializacji i innowacyjności.

W kwestiach dyplomatycznych Trójkąt Weimarski jest oczywiście szczególnie widoczny w kontekście obecnego kryzysu na Ukrainie. I jeśli ze względu na aktualny format negocjacji Niemcy i Francja bezpośrednio w nich uczestniczą, to format weimarski pozostaje istotnym dla jedności i spójności zewnętrznej polityki Unii Europejskiej.

Nasze dwa kraje chcą, aby Unia Europejska była bardziej samodzielna, silna i aktywna na arenie międzynarodowej. Spójność jest tutaj warunkiem sine qua non. Wykazujemy się już nią w relacjach z Rosją, bowiem w obliczu agresji, mimo istniejących rozbieżności między krajami członkowskimi, zdołaliśmy utrzymać konsekwentne i jednolite stanowisko, oparte jednocześnie na stanowczości i dialogu.

Z taką samą spójnością powinniśmy pilnować naszej południowej flanki. Zamach przeprowadzony w Tunisie w ubiegłym miesiącu przypomniał niespotykane zagrożenie ze strony siatki terrorystycznej, której co jakiś czas udaje się zdobyć lokalnie wsparcie i wywierać wpływ na ten rozległy region rozciągający się od Afryki Subsaharyjskiej po Bliski Wschód. Francja uczestniczy w antyterrorystycznych działaniach w sposób zdecydowany, zarówno w Mali i Republice Środkowoafrykańskiej, jak i w Iraku czy Syrii, u boku Stanów Zjednoczonych.

Waszyngton pozostaje bowiem nieodzownym partnerem dla zapewnienia bezpieczeństwa Europie. Takie jest nasze stanowisko. Takie jest także stanowisko Polski. I dlatego nasze dwa kraje chcą budować Europę, której system obrony nie tylko będzie kompatybilny, ale także komplementarny z systemem NATO. Francja wysoko ceni wsparcie ze strony Polski, kraju doskonale rozumiejącego kwestie bezpieczeństwa, którego Polska udziela jej w prowadzonych operacjach zewnętrznych. Francja postrzega to, jako doskonałą ilustrację korzyści, jaką wzmocniona wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony przyniosłaby Europie.

Jesteśmy zgodni, że dobrej współpracy strategicznej powinna towarzyszyć głębsza refleksja dotycząca energetyki. Nasza suwerenność, ale także gospodarka i wzrost są w znacznym stopniu zależne od sposobu wytwarzania energii. Prezydent Republiki Francuskiej chce zresztą z energii uczynić « nowy, kluczowy obszar » działań Unii Europejskiej, podobnie jak jest to już w przypadku jednolitego rynku czy wspólnej europejskiej waluty.

Dla naszych dwóch krajów oznaczałoby to prowadzenie wspólnych projektów przemysłowych, osiągnięcie komplementarności naszych miksów energetycznych. Skoordynowane podejście do tej kwestii pozwoliłoby uzyskać podwójną korzyść : stać się bardziej konkurencyjnymi i lepiej chronić środowisko naturalne i stworzyć jednocześnie wspólną refleksję nad zmniejszeniem stopnia naszego uzależnienia od ropy naftowej i węgla, a co za tym idzie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Francja postawiła na energetykę jądrową i uzyskała w tej dziedzinie niezrównaną wiedzę i doświadczenie. Obecnie pięćdziesiąt dziewięć (59) elektrowni jądrowych wytwarza siedemdziesiąt pięć procent (75%) energii elektrycznej. Dlatego z prawdziwą satysfakcją stwierdzamy, że Polska - podobnie jak my - jest świadoma korzyści płynących z energetyki jądrowej, zwłaszcza jeśli chodzi o zmniejszenie emisji dwutlenku węgla przez gospodarkę.

Podzielając liczne poglądy Francji, Polska zalicza się do jej pierwszoplanowych partnerów. Niemniej jednak niektóre aspekty naszego partnerstwa strategicznego zasługują na szczególną uwagę, wypełniając ambitne cele, które temu partnerstwu przypisujemy. Chciałbym je teraz przybliżyć.

Po tym, jak w grudniu dwa tysiące trzynastego roku Rada Europejska wezwała do konsolidacji europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, polski przemysł obronny znalazł się na rozdrożu. Francja, która kilkadziesiąt lat temu dokonała udanego wyboru samodzielności strategicznej, proponuje dzisiaj, że stanie się partnerem Polski w ramach szerszej współpracy, a mianowicie europejskiego programu dotyczącego najbardziej nowoczesnego wyposażenia obronnego.

Nie chodzi tu tylko o umieszczenie tego przemysłu pod europejskim szyldem, trzeba jeszcze poprawić jego konkurencyjność zarówno pod względem technicznym jak i handlowym, dzieląc między siebie nakłady na badania i rozwój. Nasza oferta jest przeciwieństwem tak zwanego zakupu „gotowego produktu z półki”, któremu towarzyszą zastrzeżenia ograniczające swobodne korzystanie z takiego uzbrojenia, połączone jeszcze często z wygórowanymi kosztami bieżącego utrzymania. Francja proponuje Polsce transfer technologii, podział ryzyka i korzyści, współpracę w zakresie badań i rozwoju, z zamiarem wspólnego wypracowania i wyprodukowania uzbrojenia, którego każda ze stron będzie, in fine, właścicielem; uzbrojenia, które nie będzie podlegać żadnym ograniczeniom dyktowanym przez osoby trzecie, dotyczącym zastosowania czy eksportu.

Ochrona obywateli i przywrócenie wzrostu gospodarczego jest kolejnym priorytetem Francji. Chodzi tutaj o wyciągnięcie wniosków z kryzysu i walkę z nim przy użyciu środków służących przywróceniu zdrowych podstaw gospodarki światowej, opartych na zrównoważonym rozwoju, oraz nadanie Unii Europejskiej bardziej wyraźnego wymiaru społecznego. Będzie się to wiązało z pogłębieniem unii gospodarczej przy włączeniu również państw członkowskich, które zdecydowały się pozostać poza unią walutową, i krajów „pre-in”, które podobnie jak Polska, zamierzają w przyszłości wejść do strefy euro.

Po pierwsze oznacza to połączenie polityk na rzecz konkurencyjności i innowacyjności. Ta kwestia jest dla Francji kluczowym zagadnieniem w rozwijanym partnerstwie z Polską. Od roku dwa tysiące trzynastego (2013), temat ten jest przedmiotem corocznych obrad francusko-polskiego Forum inicjatorów innowacyjności i konkurencyjności, organizowanego przez Ambasadę Francji we współpracy z polskim Ministerstwem Gospodarki i Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Forum to stanowi okazję do kontaktów środowisk biznesowych, sprzyja również wymianie technologicznej i handlowej pomiędzy klastrami w sektorach gospodarki cyfrowej i tak zwanego eko-przemysłu.

Wymóg ochrony środowiska zobowiązuje nas wszystkich, żaden kraj Unii Europejskiej nie może uważać go jedynie za wymóg opcjonalny. Francja, która pod koniec tego roku będzie gościć w Paryżu Konferencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu COP 21, pokłada w niej ogromne nadzieje. Wierzy, że negocjacje zakończą się sukcesem. Uczyniła walkę ze zmianami klimatu priorytetem swoich działań politycznych, do których pragnie włączyć Polskę. W tym względzie nasz kraj przywiązuje szczególną wagę do ratyfikacji poprawki dauhańskiej do Protokołu z Kioto.

Chodzi tu także o podkreślenie znaczenia innowacyjnego zarządzania energią, a mianowicie poprzez stosowanie odnawialnych źródeł energii. W tym obszarze przed dwoma laty rozpoczęliśmy bardzo obiecującą współpracę między naszymi krajami. Mam na myśli konkurs ECO-MIASTO organizowany przez Ambasadę Francji w Polsce we współpracy z francuskimi przedsiębiorstwami, takimi jak Renault, Schneider Electric czy Saint-Gobain. Pozwala wyłonić i nagrodzić w Polsce najbardziej innowacyjne projekty realizowane przez samorządy terytorialne, zarówno pod względem gospodarczym jak i ekologicznym, w dziedzinie budownictwa, transportu publicznego i gospodarki odpadami. Celem tej inicjatywy jest zbudowanie wokół tych kwestii owocnej współpracy między lokalnymi podmiotami polskimi i francuskimi.

Jednakże te podejmowane przez nas działania mają sens jedynie wtedy, gdy każdy, na swoim poziomie, angażuje się w nie; dlatego zagwarantowanie ciągłości partnerstwa strategicznego, łączącego nasze dwa kraje, zależy także od woli młodego pokolenia, aby zechciało te relacje utrzymywać i dalej rozwijać. Ze swej strony gorąco zachęcam Państwa do tego.

Dziękuję Państwu za uwagę. Wszystkim studentom Szkoły Głównej Handlowej życzę uzyskania doskonałych wyników, które zwieńczą rok akademicki, dobiegający powoli końca.

opublikowano 14/04/2015

Haut de page