Wręczenie odznaczeń Panu Piotrowi Szwedo, Panu Robertowi Biedroniowi, Pani Mai Wodeckiej i Panu Adamowi Zagajewskiemu [fr]

Wręczenie odznaczeń Panu Piotrowi Szwedo, Panu Robertowi Biedroniowi,
Pani Mai Wodeckiej i Panu Adamowi Zagajewskiemu, Rezydencja Ambasadora Francji, dnia 20 lipca 2016 r.

Panie i Panowie Profesorowie,
Szanowni Państwo,
Drodzy Przyjaciele,

Mam dzisiejszego wieczoru przyjemność i zaszczyt gościć Państwa w Rezydencji Ambasady Francji, by wyrazić uznanie czterem wybitnym osobistościom. Każda z nich przyczyniła się swym zaangażowaniem - i w sobie właściwy sposób - do promowania i rozsławiania Francji w Polsce. Zostaną dzisiaj uhonorowane wysokimi francuskimi odznaczeniami: Orderem Palm Akademickich, Narodowym Orderem Zasługi oraz Orderem Legii Honorowej.

Order Palm Akademickich został ustanowiony w roku 1955 i jest przyznawany za wybitne osiągnięcia na polu oświaty i nauki, a także za zasługi w upowszechnianiu francuskiej kultury za granicą.

Narodowy Order Zasługi został ustanowiony w roku 1963 przez prezydenta de Gaulle’a, a przyznawany jest w uznaniu zasług na rzecz francuskiego narodu.

Order Legii Honorowej został ustanowiony w 1802 roku przez Napoleona Bonaparte. Jest przyznawany za wybitne zasługi w promowaniu Francji oraz za szerzenie wartości, których Francja broni i które propaguje w świecie.

Zanim przystąpię do wręczenia Orderu Palm Akademickich Panu Piotrowi Szwedo, Narodowego Orderu Zasługi Panu Robertowi Biedroniowi i Pani Mai Wodeckiej oraz Orderu Legii Honorowej Panu Adamowi Zagajewskiemu, pozwolą Państwo, że zgodnie ze zwyczajem w kilku zdaniach przypomnę dokonania, za które francuskie władze postanowiły ich wyróżnić.

***

Najpierw zwracam się do Pana Piotra Szwedo.
Panie Doktorze,

W roku 2003 uzyskał Pan tytuł magistra prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ukończył Szkołę Prawa Francuskiego prowadzoną wspólnie przez Université d’Orléans i Uniwersytet Jagielloński. W roku 2007 obronił Pan rozprawę doktorską pod tytułem „Środki odwetowe w prawie Światowej Organizacji Handlu".

Jest Pan adiunktem w Zakładzie Prawa Międzynarodowego Publicznego swojej Alma Mater. Od czterech lat pełni Pan funkcję pełnomocnika do spraw Szkoły Prawa Francuskiego przy Dziekanie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Głównym obszarem Pana zainteresowań naukowych jest międzynarodowe prawo gospodarcze oraz problematyka prawnych aspektów global governance. Pracuje Pan nad monografią poświęconą zagadnieniu międzynarodowego handlu wodą w kontekście globalizacji. Jest Pan autorem licznych publikacji w dziedzinie prawa europejskiego, międzynarodowego i francuskiego. Pisze Pan w trzech językach.

Włada Pan doskonale językiem francuskim, jest Pan też wielkim przyjacielem Francji. Aktywnie uczestnicząc we współpracy uniwersyteckiej między naszymi krajami, był Pan profesorem wizytującym na Uniwersytecie w Nantes w roku 2012, na Uniwersytecie w Orleanie w roku 2014 i od roku 2015 na Uniwersytecie Toulouse 1 Capitole.

Od czterech lat, każdego roku bierze Pan czynny udział w organizowaniu „Polsko-Francuskich Dni Prawniczych”, przygotowywanych wspólnie przez Université d’Orléans i Uniwersytet Jagielloński. Ta konferencja naukowa skupia prawników z obydwu krajów. W trakcie spotkań poruszają fundamentalne zagadnienia, na przykład źródła prawa w krajach europejskich i frankofońskich czy kwestia niemożność dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Dwa lata temu, wspólnie z Pierre’em Serrandem opublikował Pan książkę po francusku właśnie na ten temat.

W uznaniu dla wyjątkowej kariery uniwersyteckiej, połączonej z nieustannym angażowaniem w działania na rzecz wzmacniania więzi łączących nasze kraje w dziedzinie badań naukowych z zakresu prawa, władze francuskie postanowiły mianować Pana kawalerem Orderu Palm Akademickich.

M. Piotr Szwedo, au nom de la ministre de l’Éducation nationale, de l’Enseignement supérieur et de la Recherche, nous vous faisons chevalier de l’Ordre des Palmes Académiques.

***

Teraz kieruję się ku Panu Robertowi Biedroniowi.
Panie Prezydencie Miasta Słupska,

Urodził się Pan w Rymanowie. Już we wczesnej młodości rozpoczął Pan działalność polityczną w organizacji młodzieżowej Socjaldemokracja RP. W roku 2003 uzyskał Pan tytuł magistra z zakresu politologii na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Dwa lata wcześniej współzałożył Pan stowarzyszenie „Kampania przeciw Homofobii” i był jego prezesem do 2009 roku. W roku 2001, jako jeden z pierwszych polityków, wziął Pan udział w warszawskiej „Paradzie Równości”. Od wielu lat walczy Pan o prawa człowieka i prawa mniejszości seksualnych w Polsce. Zasiadał Pan we władzach fundacji „Trans-Fuzja”, fundacji „Równości” i fundacji „Replika”.

W roku 2011 został Pan wybrany posłem na Sejm, gdzie czynnie uczestniczył Pan w pracach Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Spraw Zagranicznych. Był Pan członkiem delegacji Sejmu do Rady Europy oraz wiceprzewodniczącym Parlamentarnego Zespołu na rzecz Tybetu.

Przed dwoma laty został Pan wybrany Prezydentem Słupska. Rozpoczął Pan ważne zmiany w polityce miasta mające ułatwić dostęp do mieszkań komunalnych. Solidarność, ochrona najsłabszych, zrównoważony rozwój są w Pana działalności publicznej najważniejsze.

Od lat jest Pan związany z Francją, włada Pan językiem francuskim i bliskie są Panu wartości, które nas łączą. Będąc posłem należał Pan do Polsko-Francuskiej Grupy Parlamentarnej.

Pana zaangażowanie obejmuje także sprawę ochrony równych praw i godności każdej osoby, niezależnie od jej seksualnej orientacji czy tożsamości. Ta walka jest jednym z priorytetów w dyplomacji dotyczącej Praw Człowieka, jaką prowadzi Francja. Ten cel podziela również wiele innych krajów. W grupie około trzydziestu ambasadorów – reprezentujących nie tylko ponad połowę krajów członkowskich Unii Europejskiej, ale także Ukrainę i Szwajcarię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Australię – podpisaliśmy w tym roku, po raz kolejny, list złożony następnie na ręce pełnomocnika rządu do spraw równego traktowania. W tym liście stwierdzamy, że prawa osób zwanych LGBTI wynikają z praw podstawowych przynależnych osobie ludzkiej. A te prawa podstawowe zostały przyjęte w dokumentach międzynarodowych, których jesteśmy stronami i zasługują z tego tytułu na ochronę.

Tej właśnie sprawy Pan broni z przekonaniem, godnością i odwagą. Za to niestrudzone zaangażowanie w działania na rzecz tolerancji i akceptacji dla poszanowania mniejszości seksualnych, a ogólniej za Pana walkę z wszelkimi nierównościami, Republika Francuska postanowiła Pana wyróżnić mianując kawalerem Narodowego Orderu Zasługi.

M. Robert Biedroń, au nom du Président de la République, nous vous remettons les insignes de chevalier de l’Ordre national du Mérite.

***

Szanowna Pani - zwracam się teraz do Pani Mai Wodeckiej,

Urodziła się Pani w Słomnikach. Równolegle do studiów na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uzyskała Pani dyplom magistra, rozpoczęła Pani karierę aktorki filmowej i telewizyjnej. Pracowała Pani z wielkimi francuskimi reżyserami i aktorami, niektórych pozwolę sobie wymienić: Léon Jeannot, Claude Chabrol, Jean-Paul Belmondo czy Josiane Balasko. Już dzięki twórczości aktorskiej jest Pani znana zarówno we Francji, jak i w Polsce.

Po wprowadzeniu stanu wojennego, postanowiła Pani wyjechać do Francji, gdzie pracowała w swym pierwotnym zawodzie jako psychoanalityk i psychoterapeuta.

Ale prócz tej pracy, zaangażowała się Pani wtedy także w działalność na rzecz związku Solidarność, pośrednicząc pomiędzy członkami opozycji a Francją i niosąc pomoc Polakom, którzy schronili się we Francji, Polakom dotkniętym skutkami wprowadzenia stanu wojennego.

Pod koniec lat osiemdziesiątych, zajęła się Pani przekładem literatury, i to w obu kierunkach. To dzięki Pani pracy francuscy czytelnicy mogli odkryć twórczość pani małżonka, Pana Adama Zagajewskiego.

Kiedy w roku 2002 powróciła Pani do Polski, bardzo aktywnie włączyła się w życie francusko-polskiej społeczności Krakowa, przede wszystkim w stowarzyszeniu Cracovie-Accueil. Zabiegała Pani o wprowadzenie w Polsce placówek dla najmłodszych dzieci i ich rodziców, wzorowanych na „Zielonych Domach” wymyślonych we Francji przez Françoise Dolto, idei skądinąd bliskiej poglądom wybitnego polskiego pediatry Janusza Korczaka.

Za zaangażowanie przez długie lata w służbie wolności i demokracji, za nieustanną pracę na rzecz dialogu między kulturami, troskę o zdrowie psychiczne dzieci, władze Francji postanowiły Panią wyróżnić mianując kawalerem Narodowego Orderu Zasługi.

Mme Maja Wodecka, au nom du Président de la République, nous vous remettons les insignes de chevalier de l’Ordre national du Mérite.

***

Teraz zwracam się ku Panu Adamowi Zagajewskiemu.
Mistrzu,

Urodził się Pan we Lwowie. W tym mieście urodził się także starszy o jedno pokolenie inny wybitny poeta polski, Zbigniew Herbert.

Wskutek tułaczki po drugiej wojnie światowej, w sumie krótko Pan w tym mieście mieszkał, jednak Pana dzieło liryczne nosi na sobie ślad przywiązania do rodzinnego Lwowa i oderwania od niego.

Dzieciństwo spędził Pan w Gliwicach, na Śląsku, a więc nieopodal Krakowa, gdzie ukończył Pan studia wyższe na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując w roku 1970 magisterium z filozofii.

Pierwsze wiersze opublikował Pan kilka lat wcześniej, tworząc wkrótce, wraz z innymi krakowskimi poetami, jak Julian Kornhauser, grupę „Teraz”, jeden z filarów grupy poetyckiej „Nowa Fala”, która szybko rozpaliła czy rozlała się na inne kręgi polskiej literatury.

W ramach tej grupy obcował Pan z takimi postaciami polskiej poezji, jak Stanisław Barańczak czy Ryszard Krynicki. Wraz z nimi wyrażał Pan krytycyzm wobec konformizmu i nowomowy ówczesnej literatury i poezji polskiej, wzywając pisarzy do powrotu do realizmu, a więc do prawdy.

Ta postawa sprawiła, że w naturalny sposób dołączył Pan do środowisk opozycyjnych. W siedemdziesiątym piątym roku został Pan jednym z sygnatariuszy, obok Barańczaka, Herberta czy Haliny Mikołajskiej, słynnego Memoriału 59, protestując przeciwko zmianom, które PZPR z Gierkiem na czele zamierzała wprowadzić w Konstytucji. Został Pan za swą odwagę ukarany zakazem druku.

Kilka lat potem stał się Pan współzałożycielem i jednym z pierwszych wykładowców Towarzystwa Kursów Naukowych.

Podobnie jak Pańska Małżonka, na początku lat 80. wyjechał Pan do Francji, gdzie publikował w paryskiej Kulturze i w niezależnych wydawnictwach na terenie Polski.
Swe przemyślenia zawiera Pan w poezji i wstrząsających esejach, jak W cudzym pięknie, Solidarność i samotność, czy Zdrada. Pana twórczość jest tłumaczona na wiele języków, oczywiście również na francuski, został Pan także wyróżniony dziesiątkami różnych nagród, coraz to bardziej prestiżowych. Jest Pan wśród najczęściej wymienianych kandydatów do Literackiej Nagrody Nobla.

W swej poezji, przejrzystej i radykalnie uczciwej, pochyla się Pan z troską nad światem i naszymi cywilizacjami, ale także nad przeżyciem wygnania. Jak to Pan sam ujął w wydanym w 2005 roku poemacie Anteny w deszczu – cytuję: "Jedno jest pewne: świat jest żywy i płonie".

Równolegle do twórczości lirycznej, jest Pan także prozaikiem, eseistą oraz tłumaczem. Przyczynił się Pan w ten sposób do upowszechnienia w Polsce myśli słynnego francuskiego filozofa i publicysty Raymonda Aron oraz francuskiego wydania „Dziennika Emigranta” Mircea Eliade.

A w roku 2002 powrócił Pan do Polski, włączając się w ożywione wysiłki na rzecz wzajemnego poznawania obu naszych kultur. Utrzymuje Pan systematyczne kontakty z Instytutem Francuskim w Krakowie i tamtejszym Konsulatem Generalnym Francji, pomagając w promowaniu francuskiej kultury w Polsce.

W uznaniu dla Pana wyjątkowego wkładu w polską poezję i – szerzej - literaturę, za zaangażowanie w obronę wolności, zarówno na poziomie politycznym, jak artystycznym, za ponad trzydziestoletnią przyjaźń, jaką Pan obdarzył nasz kraj, Prezydent Francji postanowił wyrazić Panu uznanie nadając order Legii Honorowej w randze kawalera.

M. Adam Zagajewski, au nom du Président de la République, nous vous remettons les insignes de chevalier de l’Ordre national de la Légion d’Honneur.

opublikowano 21/07/2016

Haut de page