Wręczenie odznaczeń Markowi Bieńczykowi, Alojzemu Nowakowi i Małgorzacie Mańka-Szulik [fr]

Wręczenie odznaczeń panu Markowi Bieńczykowi, panu Alojzemu Nowakowi oraz pani Małgorzacie Mańka-Szulik
1 grudnia 2015 r. w rezydencji Ambasady Francji w Warszawie



Szanowny Panie Rektorze,

Szanowni Państwo Profesorowie,

Szanowna Pani Prezydent Miasta,

Szanowni Państwo Dyrektorzy,

Panie i Panowie, Drodzy Przyjaciele,

Mam dzisiejszego wieczoru przyjemność i zaszczyt gościć wszystkich Państwa w Rezydencji Ambasady Francji, by wyrazić uznanie dla trzech wybitnych osób, które – każda na swój sposób – przyczyniły się swym zaangażowaniem do promowania Francji w Polsce. Oddanie, z jakim to czyniły, sprawiło, że zostaną dziś uhonorowane francuskim Orderem Sztuki i Literatury, orderem Palm Akademickich oraz Narodowym Orderem Zasługi.
Order Sztuki i Literatury został ustanowiony w 1957 roku i jest przyznawany osobom, które w swej działalności wyróżniły się wyjątkowymi dokonaniami artystycznymi, literackimi lub też promowaniem sztuki i literatury we Francji czy na świecie.
Order Palm Akademickich powstał w 1955 roku. Przyznawany jest osobom wyróżniającym się na niwie edukacji, a także tym, które przyczyniają się do upowszechniania kultury francuskiej na świecie.
Wreszcie Narodowy Order Zasługi został ustanowiony przez generała Charles’a de Gaulle’a w 1963 roku i jest przyznawany za zasługi dla narodu francuskiego.
Zanim przystąpię do wręczania tych odznaczeń panu Markowi Bieńczykowi, panu Alojzemu Nowakowi oraz pani Małgorzacie Mańka-Szulik, pozwolą Państwo, że zgodnie ze zwyczajem w paru zdaniach wspomnę zasługi, za które francuskie władze postanowiły wyróżnić te osoby.

***

Pierwszą dziś odznaczaną osobą jest pan Marek Bieńczyk.
Szanowny Panie Profesorze,

Pochodzi Pan z Milanówka, leżącego nieopodal Warszawy. Już na początku dorosłego życia pasja, jaką Pan żywi dla literatury, skłoniła Pana do rozpoczęcie studiów w ówczesnym Instytucie Filologii Romańskiej Uniwersytetu Warszawskiego.
Na Pana życie zawodowe składają się badania naukowe w zakresie historii literatury w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk oraz wykłady prowadzone w Studium Literacko-Artystycznym Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Został Pan także współpracownikiem francuskiego kwartalnika „L’Atelier du Roman”, wydawanego przez znaną francuską oficynę Flammarion, poświęcił się Pan również pracy twórczej jako powieściopisarz i eseista. Jest Pan jeszcze tłumaczem literackim, a renoma, jaką Pan zyskiwał w tej dziedzinie, stale rosła.
Dziś jest Pan znaczącą postacią polskiej sceny literackiej i intelektualnej, autorem wielu esejów i powieści, z których dwie zostały przełożone na język francuski – Terminal oraz Tworki. Przetłumaczył Pan na polski wiele dzieł pisanych po francusku, przyczyniając się w ten sposób do upowszechniania w Polsce wiedzy o tak znaczących pisarzach frankofońskich, jak Milan Kundera, Roland Barthes czy Emil Cioran. Zresztą otrzymał Pan z tego tytułu w 2002 roku nagrodę „médaille vermeil du Grand Prix de la Francophonie” za „wybitny wkład w zachowanie i rozsławianie języka francuskiego”.
Kilka lat później został Pan kawalerem francuskiego Orderu Zasługi dla Rolnictwa za felietony z dziedziny enologii publikowane między innymi w takich czasopismach, jak Forbes, Magazyn Wino czy Kuchnia, oraz za opracowania o winach. Między innymi współtworzył Pan pierwszy polski przewodnik Wina Europy. Miałem zresztą przyjemność gościć Pana w tutejszej rezydencji podczas pierwszego Salonu Frankofońskiego, połączonego wtedy z degustacją win i to nie byle jakich, bo grands crus de Bordeaux. Z tego wieczoru zachowuję wspomnienie erudycji zarówno enologicznej, jak i literackiej, jak również talentu gawędziarza wysublimowanego jeszcze przez pasję, jaką Pan przejawia dla wina, a także opowieści inspirującej się Pana wizytami w najbardziej prestiżowych „chateaux” winnic regionu Bordeaux.
Nic zatem dziwnego, że właśnie w naszym kraju czerpie Pan natchnienie dla obu pasji - do literatury i do wina. W tekście opublikowanym tego lata z okazji naszego święta narodowego 14 lipca na portalu Wszystko Co Najważniejsze pisał Pan – cytuję: „Do dziś nie wiem, co bardziej u Francuzów lubię i cenię: czy to, że lepiej myślą, czy to, że lepiej czują. Czy porywają mnie bardziej ich intelektualne rozumowania, czy też ich zmysłowe epifanie; niezwykły dar mają do jednych i drugich. Czy lepiej jest, gdy piszą, czy gdy jedzą i piją? Najważniejsze są ich teksty, czy może też to, co nalewają mi do kieliszka? Mówiąc symbolicznie: raczej Proust, czy raczej wino?”.
Jak tu pozostać obojętnym na metaforę, którą Pan skomentował degustację butelki wina Château Haut-Brion rocznik 1989? Zacytuję znowu: „Wino było równie piękne, jak zdanie Prousta. Nadzwyczajnie zbudowane, harmonijne. Ideał francuskiej estetyki klasycznej mówi: „niczego za dużo”; w tym winie – tak jak w moim Proustowskim zdaniu – wszystko układało się w idealnych proporcjach. Doznanie było oczywiście zmysłowe, lecz zarazem wiedziało się, że mamy do czynienia z konstrukcją artystyczną, którą można docenić tak, jak docenia się genialnie ułożone słowa. To jest moja Francja: „widzieć jaśniej w zachwyceniu”, gdy w pięknie zmysłowej chwili błyszczy nugat ludzkiego geniuszu” - koniec cytatu.
Będąc specjalistą w zakresie polskiej literatury okresu romantyzmu, jak i współczesnej literatury francuskiej, utrzymuje Pan jako pisarz ścisłe relacje z francuską beletrystyką i kulturą. Wspomnę o Pańskim dziele pod tytułem Książka twarzy, wydanym w 2011 roku, będącym zbiorem esejów autobiograficznych, w których obok postaci sławnych tenisistów czy aktorów przewijają się takie nazwiska francuskich pisarzy, jak Chateaubriand czy Baudelaire,. Za tę książkę otrzymał Pan zresztą w następnym roku prestiżową nagrodę Nike.
Za ten dorobek, stanowiący błyskotliwe świadectwo żywotnej wymiany literackiej pomiędzy Francją i Polską, mój kraj postanowił wyróżnić Pana Orderem Sztuki i Literatury w randze Kawalera.
Marek Bieńczyk, au nom de la Ministre de la Culture et de la Communication, nous vous remettons les insignes de Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres.

***

A teraz zwracam się do pana profesora Alojzego Nowaka.
Szanowny Panie Rektorze,
Urodził się Pan w Miechowie w Małopolsce. Studiował Pan w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej, gdzie uzyskał tytuł magistra. Następnie obronił Pan doktorat z nauk ekonomicznych, a potem habilitację w 1995 roku.
Rozwinął Pan karierę naukowo-dydaktyczną jako profesor ekonomii na Uniwersytecie Warszawskim, stając się uznanym nie tylko w Polsce, ale i za granicą specjalistą od spraw stosunków gospodarczych, sektora bankowego, zarządzania ryzykiem, rynków finansowych i kapitałowych. W 2002 roku z inicjatywy władz uczelnianych uzyskał Pan tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych.
W ramach swej działalności wielokrotnie wykładał Pan również za granicą w charakterze Visiting Professor na wielu znakomitych uczelniach, jak Cambridge w Wielkiej Brytanii, Urbana-Champaign w Stanach Zjednoczonych, czy Grenoble Ecole de Management we Francji. Pańska renoma wykracza poza środowisko akademickie, skoro jest Pan także doradcą wielu instytucji finansowych czy publicznych. Redagował Pan zresztą kilka raportów dla ministerstwa Finansów.
Od roku 2012 piastuje Pan funkcję prorektora Uniwersytetu Warszawskiego do spraw badań naukowych i współpracy. Na tym stanowisku ma Pan znaczący udział w umacnianiu więzi pomiędzy tą uczelnią a jej partnerami we Francji. Jest Pan w szczególności jednym z głównych uczestników przyczyniających się do działalności Ośrodka Kultury Polskiej na paryskiej Sorbonie, jak i Ośrodka Kultury Francuskiej i Studiów Frankofońskich Uniwersytetu Warszawskiego.
Będąc od początku pobytu na tej placówce świadkiem przemian w tym właśnie Ośrodku chciałbym powiedzieć Panu przed zgromadzonym tu szanownym koleżeństwem, jak bardzo doceniam Pana zaangażowanie, ścisłe zarządzanie, intelektualny autorytet oraz przyjaźń, jaką darzy Pan Francję. W tym świetle nie ma zatem nic dziwnego, że zadbał Pan między innymi o projekty współpracy z paryską Ecole Normale Supérieure, jak i z uniwersytetami Paris 1 i Paris 4.
Mając na względzie Pana działalność i w uznaniu dla Pana nieustannego zaangażowania na rzecz umacniania więzi pomiędzy naszymi krajami, tak w dziedzinie badań naukowych, jak i szkolnictwa wyższego, Francja postanowiła mianować Pana Oficerem Orderu Palm Akademickich.
Alojzy Nowak, au nom de la ministre de l’Éducation nationale, de l’Enseignement supérieur et de la Recherche, nous vous remettons les insignes d’officier dans l’Ordre des Palmes Académiques.

***

Jako trzecia osoba odznaczona zostanie Pani Małgorzata Mańka-Szulik.
Szanowna Pani Prezydent,

Pochodzi Pani z Zabrza, po studiach matematycznych uzyskała Pani tytuł magistra matematyki na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Rozpoczęła Pani pracę zawodową jako nauczyciel matematyki, po czym została Pani dyrektorem Liceum Sztuk Plastycznych w Zabrzu, które było pierwszą w Polsce szkołą artystyczną prowadzoną przez samorząd.
Pani zainteresowanie wzbudzała także działalność polityczna, więc w 2002 roku startowała Pani w wyborach na prezydenta Zabrza. Po czterech latach, w kolejnych wyborach została Pani wybrana na to stanowisko. Pełniąc tę funkcję nie szczędzi Pani ani sił, ani czasu, służąc współobywatelom, którzy są Pani za to wdzięczni, wybierając Panią za każdym razem w kolejnych wyborach. Za tę służbę na rzecz miasta Dziennik Zachodni wyróżnił Panią tytułem „Człowieka Roku 2012 Województwa Śląskiego”. Otrzymała Pani również wiele odznaczeń, jak na przykład "Złoty Krzyż Zasługi" przyznany w roku 2011 czy medal „Zasłużony dla kultury polskiej” w następnym roku.
Działa Pani nie tylko na rzecz współobywateli, ale również, i to bardzo aktywnie, na niwie współpracy samorządów polskich i francuskich. To dzięki Pani wysiłkom polskie Zabrze i francuskie Seclin w regionie Nord-Pas-de-Calais zacieśniły więzi, między innymi prowadząc wymianę doświadczeń i dobrych praktyk w dziedzinie polityki publicznej. Pani aktywność na szczeblu współpracy polskich i francuskich samorządów obejmuje także takie dziedziny, jak sport, nauczanie i badania naukowe.
Poza tym Pani przynależność do Związku Miast Polskich sprawia, że w naturalny sposób stała się Pani partnerem francuskiego związku samorządów lokalnych i regionalnych w Radzie Gmin i Regionów Europy. Jest Pani także wiernym partnerem ośrodka Alliance Française w Katowicach, wspierając jego działalność na Śląsku.
Mając na względzie Pani wyjątkowe zaangażowanie na rzecz umacniania współpracy polsko-francuskiej, między innymi na szczeblu lokalnym i międzygminnym, na tym Śląsku jakże przywiązanym do naszego kraju i francuskiego języka, Prezydent Republiki Francuskiej postanowił mianować Panią Kawalerem Narodowego Orderu Zasługi.
Małgorzata Mańka-Szulik, au nom du Président de la République, nous vous remettons les insignes de Chevalier de l’Ordre National du Mérite./.

opublikowano 02/12/2015

Haut de page