Wręczenie odznaczeń Antoniemu Liberze, Wojciechowi Gilewskiemu, Zbigniewowi Kuźnickiemu i Jaromirowi Sokołowskiemu [fr]

Wręczenie odznaczeń Antoniemu Liberze, Wojciechowi Gilewskiemu, Zbigniewowi Kuźnickiemu i Jaromirowi Sokołowskiemu

(Rezydencja Francji, Warszawa 30 czerwca 2015)

Panie Ministrze,
Panie Profesorze,
Szanowni Państwo, drodzy przyjaciele,

Mam przyjemność i zaszczyt gościć Państwa dzisiaj wieczorem w Rezydencji Francji, aby uhonorować cztery osoby, które - każda na swój sposób - są silnie związane z Francją, wniosły i nadal wnoszą istotny wkład w promowanie Francji w Polsce. Czynią to z ogromnym oddaniem, za które, za chwilę, otrzymają odznaczenia: Order Sztuki i Literatury, Narodowy Order Zasługi i Order Legii Honorowej.

Order Sztuki i Literatury jest jednym z czterech odznaczeń resortowych Republiki Francuskiej, a co za tym idzie jednym z głównych, które Ministerstwo Kultury i Środków Przekazu przyznaje za wyjątkowe dokonania artystyczne lub literackie a także za promowanie kultury francuskiej na świecie.

Order Legii Honorowej został ustanowiony w tysiąc osiemset drugim roku (1802) przez Napoleona Bonaparte. Natomiast Narodowy Order Zasługi ustanowił generał Charles de Gaulle w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym trzecim roku (1963). Te dwa odznaczenia są przyznawane za wybitne zasługi w promowaniu Francji oraz za szerzenie wartości, których Francja broni i które propaguje.

Zanim wręczę odznaczenie panu Antoniemu Liberze,
panu Wojciechowi Gilewskiemu, panu Zbigniewowi Kuźnickiemu i panu Jaromirowi Sokołowskiemu pozwólcie Państwo, że pokrótce przedstawię zasługi, za które zostali wyróżnieni przez Francję.

***

Szanowny Panie Antoni Libera,

Urodził się Pan w Warszawie, tutaj ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim, następnie obronił pracę doktorską w Polskiej Akademii Nauk. Współredagował Pan czasopismo « Puls » w latach tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt osiem – dziewięćdziesiąt trzy (1988-1993), a w latach tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt sześć – dwa tysiące jeden (1996-2001) był kierownikiem literackim w Teatrze Dramatycznym w Warszawie.

Jest Pan pisarzem, tłumaczem literatury, reżyserem teatralnym, powszechnie cenionym znawcą twórczości Samuela Becketta. Przełożył i wydał wszystkie dzieła dramatyczne Becketta, część jego utworów prozą oraz eseje i wiersze. Wyreżyserował Pan wiele sztuk Becketta, wystawiając blisko trzydzieści spektakli w Polsce i za granicą. W tych inscenizacjach występowali między innymi Maja Komorowska, Tadeusz Łomnicki, Zbigniew Zapasiewicz, Adam Ferency, Zbigniew Zamachowski i Andrzej Seweryn a także Barry McGovern i David Warrilow.

Tłumaczył Pan również tragedie Sofoklesa. Dokonał nowego przekładu Makbeta Williama Szekspira. Przełożył dzieła Racine’a, poezję Hölderlin’a i Kawafis’a a także libretta operowe Benjamina Brittena i Krzysztofa Pendereckiego.

W powieści zatytułowanej Madame, opublikowanej w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym ósmym roku (1998) i przełożonej na blisko dwadzieścia języków, wspomina Pan rolę jaką odegrała Francja i francuska kultura w życiu licealisty i studenta w Warszawie lat sześćdziesiątych. Francja stała się dla bohatera mityczną krainą pod wpływem miłości, jaką darzył on swoją nauczycielkę języka francuskiego. A trzeba przyznać, że Francja była wówczas dużo bardziej inspirującą perspektywą w porównaniu z Polską czasów PRL’u.

To zainteresowanie naszym krajem i jego kulturą zaowocowało nowym przekładem Fedry Racine’a. Podobnie jak Samuel Beckett, który wyrósł z dwóch kultur, irlandzkiej i francuskiej, Pan czerpie inspirację z kultury polskiej i francuskiej. Pasji tej poświęcił Pan swoją prozę Godot i jego cień. Pozwoliła ona odkryć polskiemu czytelnikowi jedną z najznakomitszych i najbardziej uniwersalnych sztuk teatralnych napisanych w języku francuskim.

Pana zaangażowanie w popularyzowanie w Polsce Francji i jej kultury, talent literacki, humanizm, którym przesiąknięta jest Pana twórczość, głębia i wszechstronność twórczości sprawiły, że Minister Kultury i Środków Przekazu mianowała Pana Oficerem Orderu Sztuki i Literatury.

Antoni Libera, au nom de la ministre de la Culture et de la Communication, je vous remets les insignes d’officier dans l’Ordre des Arts et des Lettres.

***

Szanowny Panie Wojciechu Gilewski,

Pochodzi Pan z Iłży, studia ukończył na Uniwersytecie Warszawskim, następnie otrzymał tytuł doktora nauk humanistycznych broniąc pracę w dziedzinie translatoryki pod tytułem « Aspects psychologiques du processus de l’interprétation ». Odbył Pan staż w Ecole Supérieure des Traducteurs et Interprètes de Paris, wykładał na Uniwersytecie Warszawskim i był kierownikiem zakładu translatoryki do roku tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego (1990). Następnie wyjechał Pan do Argentyny, gdzie był kierownikiem wydziału konsularnego Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Buenos-Aires.

Po powrocie do Polski, założył Pan własne biuro tłumaczeń. Od wielu lat wykonuje Pan pracę tłumacza konferencyjnego, również dla Ambasady Francji w Polsce przy okazji wizyt oficjalnych i spotkań na wysokim szczeblu a także w czasie konferencji, poza tym zajmuje się Pan też przekładem dzieł literackich. I tak przełożył Pan na język polski bardzo szeroki wachlarz francuskich pisarzy i eseistów: od Honoré d’Urfé do Marcel’a Aymé, począwszy od Georges’a Bataille, Marc’a Ferro, Françoise Chandernagor, Pascal’a Bruckner’a, Pierre’a Michon, Philippe’a Claudel’a, Pierre’a Assouline’a czy Alain’a Minc.

Ta wielka różnorodność autorów, których wymieniłem a także zaufanie, jakim darzą Pan liczne wydawnictwa i instytucje polskie i francuskie świadczą zarazem o Pana głębokiej więzi z Francją i doskonałej znajomości języka francuskiego. Stał się Pan łącznikiem między swoją macierzystą kulturą polską a kulturą francuską, pracując na rzecz wzmocnienia więzi łączących Francję i Polskę. Umiejętność łatwego nawiązywania kontaktów niewątpliwe pomaga Panu w pracy tłumacza wykonującego tłumaczenia ustne. Pracował Pan w czasie oficjalnych wizyt francuskich przywódców w Polsce, na przykład Lionel’a Jospin’a, Nicolas’a Sarkozy’ego czy Laurent’a Fabius’a.

Za wkład w promowanie kultury i literatury francuskiej w Polsce, za współpracę w charakterze tłumacza ustnego, Prezydent Republiki Francuskiej mianował Pana Kawalerem Narodowego Orderu Zasługi.

Wojciech Gilewski, au nom du Président de la République, je vous remets les insignes de chevalier de l’Ordre National du Mérite.

***

Szanowny Panie Profesorze Zbigniewie Kuźnicki,

Urodził się Pan w Kruczu, w Wielkopolsce. Na Politechnice Warszawskiej ukończył studia w zakresie elektroniki i fizyki ciała stałego. Następnie obronił doktorat na Politechnice Wrocławskiej. Prowadził Pan badania naukowe w dziedzinie elektroniki i fizyki ciała stałego, a także fotoniki na Polskiej Akademii Nauk. Na początku lat osiemdziesiątych Pana kariera naukowa została w pewnym stopniu « zawieszona » przez komunistyczne władze z powodu Pańskiej działalności w związku Solidarność i strukturach opozycyjnych.

Ten ostracyzm dał Francji szansę przyjęcia Pana u siebie. Kontynuował Pan swoją pracę naukową w naszym kraju, gdzie w latach osiemdziesiąt pięć do osiemdziesiąt osiem prowadził badania w Laboratoire d’analyse et d’architecture des systèmes (LAAS) CNRS w Tuluzie. Następnie był Pan pracownikiem dydaktyczno-naukowym Uniwersytetu Louis Pasteur w Strasburgu, gdzie uzyskał Pan habilitację do kierowania badaniami a następnie tytuł profesora tego uniwersytetu. Był Pan zastępcą dyrektora Laboratorium systemów fotonicznych. Przez całą długą karierę naukową opublikował Pan dziesiątki artykułów w międzynarodowych pismach naukowych, opracował i uzyskał wiele patentów.

Równolegle do pracy badawczej, był Pan głównym animatorem owocnej współpracy regionalnej w dziedzinie uniwersyteckiej i naukowej między Alzacją i Dolnym Śląskiem, był Pan chargé de mission przy przewodniczącym tego francuskiego regionu i przy rektorze Uniwersytetu w Strasburgu. Dzięki tej współpracy wielu francuskich i polskich studentów wzięło udział w wymianie uniwersyteckiej między uczelniami Strasburga i Wrocławia. W latach dwa tysiące dwanaście – czternaście (2012-2014) pełnił Pan zaszczytną funkcję dyrektora Stacji Polskiej Akademii Nauk w Paryżu.

Przez wszystkie lata swojej kariery, zarówno w ramach prac badawczych jak i dydaktycznych czy polegających na koordynacji współpracy, nieustannie pracował Pan ze swoimi odpowiednikami z placówek i instytucji francuskich, działając na rzecz wzmocnienia więzi naukowych i uniwersyteckich między Francją i Polską.

A dzisiaj za to zaangażowanie na rzecz rozwijania współpracy bilateralnej w dziedzinie nauki Francja pragnie Pana wyróżnić mianując Pana Kawalerem Narodowego Orderu Zasługi.

Zbigniew Kuźnicki, au nom du Président de la République, je vous remets les insignes de chevalier de l’Ordre national du Mérite.

***

Szanowny Panie Ministrze, Jaromirze Sokołowski,

Urodził się Pan w Łodzi, w rodzinie związanej z Francją, znającej język francuski, w domu, w którym kultura francuska była wszechobecna. Wiodącą rolę w pielęgnowaniu w Panu wrażliwości na kulturę francuską odegrała Pańska babcia. To ona tłumaczyła Panu, że czasami trzeba robić « à mauvais jeu, bonne mine », niekiedy żartowała ganiąc Pana za pewien « esprit de l’escalier ».

Jednak na studia nie wyruszył Pan do Francji, ale do innego kraju - z którym podobnie jak z Francją łączy Polskę przyjaźń - do Niemiec. Na Uniwersytecie w Hamburgu studiował Pan stosunki międzynarodowe. Następnie kontynuował studia na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie uzyskał dyplom z filologii germańskiej.

Zawsze interesowały Pana sprawy międzynarodowe, co pociągnęło za sobą wybór kariery w dyplomacji, i tak został Pan Pierwszym Sekretarzem Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie. W dwa tysiące trzecim roku (2003) zostaje Pan uważnym komentatorem polityki międzynarodowej, w polskiej telewizji publicznej i radiu, a także w prywatnym kanale informacyjnym TVN24. Publikował Pan także artykuły w dzienniku Rzeczpospolita i Die Welt.

Rok dwa tysiące piąty (2005) był przełomowy w Pana karierze, bowiem został Pan jednym z doradców Bronisława Komorowskiego, ówczesnego wicemarszałka Sejmu. Dwa lata później, objął Pan stanowisko dyrektora generalnego gabinetu Marszałka Sejmu. Następnie w dwa tysiące dziesiątym roku (2010), kiedy Bronisław Komorowski został wybrany na najwyższy urząd w państwie, mianował Pana Podsekretarzem Stanu do spraw polityki zagranicznej w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Pełniąc to stanowisko, dzięki znajomości obu kultur: niemieckiej i francuskiej doskonale rozumie Pan znaczenie partnerstwa między Polską i Francją, a co za tym idzie jak wielkie znaczenie ma wzmocnienie współpracy między Paryżem, Berlinem i Warszawą w ramach Trójkąta Weimarskiego, będącego gwarancją stabilności w sercu Europy. Bez wątpienia świadczy to o głębokim zrozumieniu nie tylko układu politycznego na naszym kontynencie, ale również polskiej racji stanu. Przyczynił się Pan znacznie, pracując u boku Prezydenta Komorowskiego - wielkiego przyjaciela naszego kraju, odznaczonego Krzyżem Wielkim Orderu Legii Honorowej - do spektakularnego rozkwitu relacji między naszymi dwoma krajami, czego byliśmy świadkami w ostatnich latach. Zawsze znajdowałem w Panu, poza osobistą przyjaźnią, jaka nas łączy, uważnego rozmówcę, pragnącego rozwijać stosunki dwustronne między naszymi krajami, w uzasadnionym przekonaniu, że służą wzmocnieniu naszego wspólnego dobra, którym jest Unia Europejska. W dużym stopniu to dzięki Panu, i dzięki Prezydentowi Bronisławowi Komorowskiemu, nasze relacje bilateralne są obecnie na tak wyjątkowym poziomie.

I dlatego Francja, widząc Pana nieustanne zaangażowanie na rzecz wzmacniania i rozwijania więzi dyplomatycznych i politycznych między naszymi dwoma krajami, postanowiła w uznaniu zasług mianować Pana Komandorem Orderu Legii Honorowej.

Jaromir Sokołowski, au nom du Président de la République, je vous remets les insignes de Commandeur dans l’Ordre de la Légion d’Honneur./.

opublikowano 30/06/2015

Haut de page