Wręczenia odznaczenia Komandora Orderu Sztuki i Literatury Panu Krzysztofowi Warlikowskiemu [fr]

Przemówienie z okazji wręczenia odznaczenia
Komandora Orderu Sztuki i Literatury
Panu Krzysztofowi Warlikowskiemu
(poniedziałek 18 marca 2013 r.)

Panie Ministrze,
Panowie Posłowie,
Panowie Senatorowie,
Szanowni Państwo, drodzy Przyjaciele,
Drogi Panie Krzysztofie Warlikowski,

Z wielką przyjemnością witam dziś Pana w rezydencji Ambasady Francji, w obecności tak licznie zgromadzonych Pana przyjaciół i wielbicieli, z okazji wręczenia Panu odznaczenia Komandora Orderu Sztuki i Literatury.

Order ten jest jednym z czterech odznaczeń ministerialnych Republiki Francuskiej, czyli jednym z głównych francuskich wyróżnień. Nim właśnie Minister Kultury odznacza osoby, które wyróżniły się czy to wkładem w światowy dorobek artystyczny lub literacki, czy to przyczyniając się do promowania kultury francuskiej na świecie.

Panie Krzysztofie Warlikowski, należy Pan do najwybitniejszych reżyserów teatralnych, Pana renoma wykracza poza granice Polski i Europy. Osiągając międzynarodową sławę, jest Pan również rzeczywistym przedstawicielem dzisiejszej Europy kultury, wielojęzycznej, wielokulturowej, autentycznie polskiej i autentycznie uniwersalnej.

Pozwoli Pan, że przypomnę kilka znaczących faktów z Pana życia i kariery. Nie zaryzykuję bowiem zaprezentowania wyczerpującego zestawienia dokonań, skoro to życie i kariera były aż tak bogate i różnorodne.

Studiował Pan historię, filozofię i filologię romańską na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Przez rok studiował Pan także historię teatru w École Pratique des Hautes Études na paryskiej Sorbonie. Tajniki reżyserii zgłębiał Pan w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie, gdzie wyreżyserował Pan pierwsze spektakle, Białe noce Dostojewskiego oraz Auto da fé Eliasa Canettiego.

Ciekawość i żądza wykorzystania nowych form ekspresji scenicznej sprawiły, że współpracował Pan z największymi osobistościami europejskiego teatru. Asystował Pan Peterowi Brookowi w spektaklu Impressions de Pelléas na deskach paryskiego teatru Bouffes du Nord, brał Pan też udział w warsztatach organizowanych w ramach Wiener Festwochen w Austrii. Współpracował Pan z Krystianem Lupą w wystawieniu dzieła Rainera Marii Rilkego Malte w Starym Teatrze w Krakowie. Wraz z Giorgio Strehlerem adaptował Pan powieść W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta, wystawioną potem w teatrze Schauspiel w Bonn.

Pasja, jaką Pan żywi dla Shakespeare’a, przejawia się w długiej liście przedstawień jego głównych utworów: Kupiec wenecki, Zimowa opowieść, Hamlet, Poskromienie złośnicy, Wieczór Trzech Króli, Burza... Prócz wielkich klasyków, jak Sofokles i Eurypides, wystawiał Pan również dzieła współczesnych dramaturgów; wspomnę jedynie dwa nazwiska: Bernard-Marie Koltès oraz Sarah Kane.

Międzynarodowa kariera zawiodła Pana i wierną Panu trupę teatralnych aktorek i aktorów, których talent stale zadziwia krytyków i publiczność, na sceny czy to paryskich Bouffes du Nord, czy to mediolańskiego Piccolo Teatro, czy to Kammerspiele w Hamburgu lub Staatstheater w Stuttgarcie a także w Zagrzebiu w Chorwacji czy w Izraelu. Ale te dokonania nigdy nie odciągnęły Pana od Polski, gdzie nadal Pan tworzy, objeżdżając kraj by wystawiać kolejne spektakle. Publiczność w Krakowie, Poznaniu, Toruniu, Warszawie, Radomiu czy Wrocławiu - że wymienię tylko te miasta - zawsze wita Pana z zainteresowaniem czy wręcz z pasją.

Dodam jeszcze, że był Pan gościem wielu edycji Festiwalu w Awinionie, gdzie prezentował Pan Hamleta, Kruma, a także oczywiście (A)pollonię, którą francuski krytyk podsumował następująco [w tłumaczeniu na polski]: « to wielka i rwąca rzeka, której wody niosą wieloraką materię, grzmiąc i dysząc, fascynując nas i zalewając emocjami i wiedzą, jak magma wydobywająca się z gwałtownej erupcji wulkanu, który wypluwa zarówno przemyślenia, jak i uczucia, ustalone fakty, ścisłe analizy, fantazje jak i fakty historyczne ».

Chciałbym jeszcze wspomnieć o Pana adaptacji – jakże osobistej i wyróżniającej się – sztuki Tennessee Williamsa trzy lata temu w paryskim Odéon, pod tytułem Tramwaj; główną rolę w tej sztuce grała podziwiana przez nas wszystkich francuska aktorka Isabelle Huppert, która darzy Pana podziwem.

Sam teatr nie zaspokoił Pana głodu twórczości i pragnienia nowych odkryć, rozpoczął więc Pan kilka lat temu przygodę inscenizowania dzieł operowych, jak Don Carlos Verdiego czy Ubu Rex Pendereckiego.

Dyrektorem artystycznym Nowego Teatru w Warszawie jest Pan od 2008 roku. Nie zaskoczę nikogo wspominając, że podjął Pan kolejne wyzwanie, a mianowicie wyreżyserowanie spektaklu pod tytułem Kabaret, którego polska premiera planowana jest na czerwiec tego roku, po czym nastąpi jego wystawienie na festiwalu w Awinionie.

Drogi Panie Krzysztofie, te wszystkie spektakle, w których próbuje Pan zbadać i wydobyć na światło dzienne meandry ludzkiej duszy, stanowią odbicie zadziwiającej umiejętności pracy i twórczości, które, przyznam szczerze, nie przestają wzbudzać głębokie uczucie podziwu.

Za Pana nieoceniony wkład w kulturę powszechną, a także w hołdzie dla Pana niezachwianego przywiązania do Francji, do naszej kultury i do naszego języka, rząd Republiki Francuskiej postanowił mianować Pana Komandorem Orderu Sztuki i Literatury.

Krzysztof Warlikowski, au nom du ministre de la Culture, je vous fais commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres.

opublikowano 19/03/2013

Haut de page