Forum Weimarskie wobec nowych wyzwań geopolitycznych i geoekonomicznych Europy

Forum Weimarskie
wobec nowych wyzwań geopolitycznych i geoekonomicznych Europy

17 czerwca 2015



Powstaniu Trójkąta Weimarskiego w roku 1991 przyświecały dwie intencje: z jednej strony chodziło o rozszerzenie na Polskę tego ducha pojednania, który kształtował stosunki francusko-niemieckie od zakończenia drugiej wojny światowej, a z drugiej – o wspieranie dążeń Polski do włączenia się w struktury euroatlantyckie.

Wraz z przystąpieniem Polski do NATO w roku 1999 oraz do Unii Europejskiej w 2004, można było sądzić, że format Trójkąta Weimarskiego spełnił już swe zadanie. A jednak nigdy nie zaprzestał działania. Wydarzenia na Ukrainie przyczyniły się nawet do zwiększenia jego roli, stał się szczególnie widoczny podczas wspólnego pobytu trzech ministrów spraw zagranicznych w Kijowie, w najgorętszym okresie rewolucji na Majdanie w lutym ubiegłego roku.

Format Weimarski mógł więc wypełniać swą rolę przede wszystkim jako instancja sprzyjająca dialogowi pomiędzy narodami. Współpraca w zakresie wymiany młodzieży i edukacji stanowiła zawsze istotną dziedzinę jego aktywności. Programy Francusko-Niemieckiego Urzędu do spraw Młodzież przyczyniły się do realizacji licznych projektów trójstronnych z udziałem polskich uczestników. Innym przykładem korzystnej współpracy w tej dziedzinie są również europejskie studia magisterskie, zwane w Polsce „weimarskimi”, proponowane przez uniwersytety w Opolu, Moguncji i Dijon, czy partnerstwo pomiędzy samorządami na szczeblu regionów, jak na przykład z udziałem francuskiego regionu Nord-Pas-de-Calais, niemieckiej Nadrenii Północnej-Westfalii oraz Województwa Śląskiego.

Dziś, gdy Polska znajduje się wśród państw członkowskich kształtujących przyszłość Europy, Trójkąt Weimarski stał się również jedną z płaszczyzn, na której wypracowuje się kompromisowe stanowiska, dzięki którym Unia Europejska może się dalej rozwijać. Jest instancją, która wnosi wartość dodaną w wielu dziedzinach: oczywiście w kwestiach ogólnoeuropejskich, ale także w obszarach, w których można było mniej się tego spodziewać; myślę o ochronie środowiska, sprawach wewnętrznych czy finansach, jak podczas planowanego w najbliższym czasie spotkania w Warszawie.

Zaletą tego formatu jest jego elastyczność. Jego przydatność polega również na tym, że bywa nieformalną platformą dzielenia się opiniami na wrażliwe tematy czy w sprawach, które wymagają konsensusu, jak na przykład wobec kryzysu ukraińskiego czy w kwestii relacji z Rosją. Tematy te były regularnie omawiane na szczeblu trzech ministrów spraw zagranicznych, którzy ostatnio spotkali się w tym gronie we Wrocławiu 3 kwietnia tego roku. Również jesienią ubiegłego roku konsultacje w formacie Weimarskim odegrały ważną rolę w wypracowywaniu kompromisu, jeśli chodzi o politykę klimatyczną i o specyficzne rozwiązania dla państw takich, jak Polska. Poza tym daje sposobność w pełni otwartej dyskusji o takich zagadnieniach, jak kształtowanie relacji pomiędzy krajami strefy euro a tymi, które do niej nie należą.

Trójkąt Weimarski ma więc szczególne znaczenie, jeśli chodzi o sprawy europejskie. Dowodzi tego regularność spotkań, które odbywają się kilka razy w roku z udziałem sekretarzy stanu do spraw europejskich. Dotyczy to również Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony, w ramach której nasze trzy kraje stanowią swego rodzaju siłę napędową. Najlepiej świadczy o tym wspólny list wystosowany przez naszych ministrów spraw zagranicznych do Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych Pani Mogherini, który przyczynił się do wzbogacenia listy tematów do omówienia podczas posiedzenia Rady Europejskiej planowanego na 25-26 czerwca, a dotyczącego w szczególności kwestii obrony.

Wreszcie Trójkąt Weimarski bywał fundamentem dla szerszych formatów. Myślę tu o szczycie „Weimar + Wyszehrad”, który zgromadził w marcu 2013 roku naszych przywódców wokół spraw obronności, czy o spotkaniu szefów resortów w formacie „Weimar plus” w listopadzie 2012 roku, z udziałem ministrów spraw zagranicznych i obrony Włoch i Hiszpanii.

Warto również podkreślić znaczenie i powagę spotkań na szczeblu parlamentarnym, gdzie bardzo przydatne spotkania odbywają się aż na poziomie przewodniczących naszych niższych izb. Następne spotkanie powinno mieć miejsce we Francji w 2016r.

Sama różnorodność tematów, które będą omawiane podczas poszczególnych debat panelowych w ciągu dzisiejszego dnia stanowi najlepsze potwierdzenie faktu, że Trójkąt Weimarski działa aktywnie, a kolejne rozdziały jego dziejów zostaną jeszcze napisane.

Dziękuję za uwagę

opublikowano 17/06/2015

Haut de page